Alle Limburgse gemeenten samen in strijd tegen klimaatverandering

6 juni 2018 - Alle 44 Limburgse gemeenten gaan als eerste provincie in Europa samenwerken om hun klimaatplannen te activeren. Dat gebeurt via de slimme web-app ‘FutureproofedCities’ van klimaatambassadeur Serge de Gheldere. “Het wordt een héél, héél moeilijke opdracht om tegen 2050 klimaatneutraal te worden. Maar de tijd is nu rijp en ik ben hoopvol dat we over een paar jaar de goeie richting uitgaan.”

Uit de beschikbare cijfers blijkt dat de Limburgse gemeenten, net als de rest van Vlaanderen en de wereld, het heel moeilijk hebben om de CO2-uitstoot waar zij vat op hebben te doen dalen. Volgens de burgemeestersconvenanten die alle gemeenten ondertekend hebben, zou de uitstoot tegen 2020 met 20 procent moeten dalen en tegen 2030 zelfs met 40 procent. Volgens de laatste cijfers is er in de periode 2011- 2015 amper 1 procent vanaf gegaan in onze provincie. Het Limburgse klimaatbedrijf Nuhma mag dan wel veel investeren in groene stroomproductie, genoeg voor het stroomverbruik van alle gezinnen. Maar om de hele provincie klimaatneutraal te krijgen, moeten er ook miljoenen tonnen CO2-uitstoot van onder meer verwarming, verkeer, openbaar vervoer, stroomverbruik van bedrijven en uitstoot van de landbouw vermeden worden. Tot nu toe lukt dat nergens in Vlaanderen en daarom is klimaatambassadeur Serge de Gheldere in 2017 gestart met zijn klimaatplatform voor gemeenten.

Serge de Gheldere: “Probleem is dat er in een gemeente vaak maar één persoon verantwoordelijk is voor het klimaatbeleid en dat die ene persoon ook nog veel andere taken heeft. Bovendien werken veel gemeenten naast mekaar. Wij hebben een oplossing gezocht voor het omzetten van klimaatplannen in acties.”

Wat houdt het platform precies in? “In eerste instantie gaan we de interne werking verbeteren. Dat kan door te focussen op maatregelen die echt effect hebben op de CO2-uitstoot én waardoor burgers en kmo’s ook geld kunnen besparen. We denken aan zaken als collectieve energierenovatie, locaties voor hernieuwbare energie of acties om mensen uit hun wagen krijgen.”

Gemeenten kunnen ook van mekaar leren? “We mikken een beetje op het spotify-effect. Als ik weet dat je van jazz houdt, dan ga ik ervan uit dat je een goeie playlist hebt gemaakt en kan ik die volgen. Dat idee is ingebouwd in ons platform. Als een gemeente bijvoorbeeld geïnteresseerd is in een warmtenet, kan ze kijken naar Brugge. Dat heeft al succesvol zo’n net aangelegd. Of dingen bekijken die niet gelukt zijn, die informatie is even waardevol. Gemeenten kunnen deze info in alle veiligheid uitwisselen en moeten niet zelf het warm water uitvinden.”

Kan ik als inwoner zien wat er allemaal gaande is op klimaatbeleid? “Het platform is zo opgebouwd dat je als burger op een eenvoudige manier kunt volgen wat er gebeurt en waar je aan kunt meedoen. Je kunt ook zien wat er in de buurgemeente gebeurt. Zo ontstaat er een soort van vriendelijke competitie. Voor Limburg hebben we speciaal een overzicht van de provincie met de top 5 van maatregelen die het best werken, de gemeenten die voorlopen of die achterop raken. Het is niet de bedoeling iemand zwart te maken, maar hen te helpen en te leren van de pioniers. De komende weken komt die informatie op de websites van futureproofed.”

Hoeveel betalen de Limburgse gemeenten voor dit platform? “De kostprijs hangt af van het aantal inwoners en bedraagt 250 tot 1.000 euro per maand. Nuhma ondersteunt de Limburgse gemeenten. En als ze niet tevreden zijn, kunnen ze eruit stappen. We willen niet het zoveelste platform aanbieden. We willen echt vooruit en we komen ook twee keer per jaar samen met de aangesloten gemeenten.”

Is er interesse buiten Vlaanderen? “Kopenhagen is geïnteresseerd, hoewel die al een zeer goeie online toepassing hebben. We zijn ook in gesprek met enkele regio’s in Nederland en we gaan een Europees proefproject verspreid over de EU opzetten.”

Volgens de burgemeestersconvenanten moeten we tegen 2030 naar een vermindering van de CO2-uitstoot met 40 procent. Houden jullie dat cijfer voor ogen? “Als je het klimaatakkoord van Parijs vertaalt, moet je ambitieuzer zijn en naar 50 procent gaan in de komende tien jaar. Het is aan de gemeenten om dat te bepalen. Belangrijkste is dat de gemeenten, inwoners en kmo’s er op korte termijn baat bij hebben om in te zetten op het klimaatbeleid. Bijvoorbeeld elektrische bussen die de totale kost van het vervoer doen dalen of een wijk die door omschakeling op hernieuwbare energie geen hinder van fijn stof meer krijgt. Als maatregelen haalbaar en financieel interessant zijn, krijgen ze automatisch succes. We kunnen maatregelen voorstellen die in een kleine gemeente van 25.000 inwoners tussen nu en 2030 liefst 60 miljoen euro besparen voor de burgers en kleine ondernemingen.”

Tegen wanneer verwacht u dat we klimaatneutraal zijn? “Ik denk tegen 2050. De Zweedse wetenschapper Johan Rockström heeft het klimaatakkoord in zijn ‘carbon law’ vertaald in een begrijpbare route. Iedere tien jaar moeten we de CO2-uitstoot halveren en om de vijf jaar moeten we de hoeveelheid hernieuwbare energie verdubbelen. Als we tegelijk de CO2-opname opkrikken door de aanplanting van bomen en landbouw, kunnen we het beetje CO2 dat we in 2050 nog produceren, opvangen in een gezond ecosysteem. Het is een héél, héél ambitieus plan. Maar het is haalbaar en er is geen sciencefiction technologie voor nodig.”

Kan het in Limburg sneller gaan? “Ik denk het wel. Ik heb het gevoel dat de relance in Limburg serieus is. Ook al omdat Limburg goed inzet op het project ‘slimme regio’. Als we op ieder moment over betrouwbare data beschikken, kunnen we over een paar jaar de goeie richting uitgaan. Ik ben hoopvol.”

Bron: Het Belang van Limburg